Vrijzinnigheid als modern religieus alternatief - Civis Mundi Redactieraad
Civis Mundi jrg. 46, nr. 4
Beschrijving:
De vrijzinnigheid is vooral door progressieve partijen zoals GroenLinks en D66 herontdekt als politieke categorie. Ook in de PvdA bestaat een vrijzinnige stroming, maar die lijkt als gevolg van de regeringsdeelname met 'moralistische' partijen als het CDA en de CU onder druk te staan. Is er ruimte in het huidige politieke landschap voor een nieuwe doorbraak op basis van vrijzinnig-democratische beginselen in het traject tussen SP en VVD? Voor een nieuwe beweging die zich verzet tegen religieuze, socialistische en conservatieve vormen van gemeenschapsdenken en tegen het volksnationalisme van Wilders en Verdonk?
De progressieve denktank Waterland belegt hierover een debat met Wim Couwenberg (hoofdredacteur Civis Mundi), Gerrit Voerman (directeur Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen), Meine-Henk Klijnsma (auteur van een proefschrift over de VDB) en Dick Pels (voorzitter Waterland). Ook presenteert Waterland op die avond een becommentarieerde heruitgave van Wat de Vrijzinnig-Democraten Willen, een programma-brochure van de Vrijzinnig-Democratische Bond uit 1937. Een probleem waar de vrijzinnigheid als religieuze geloofsrichting al jarenlang mee worstelt, is onvoldoende religieuze herkenbaarheid. Op dit punt wordt zij dan ook vaak gekritiseerd. Zo noemt een scherpzinnig godsdienstcriticus als Paul Cliteur het traditionele Christendom op zichzelf een mooi geloof, dat een klare religieuze boodschap verkondigt, al gelooft hij daar zelf niet in. In alles wat zweemt naar religieuze vrijzinnigheid ziet hij daarentegen slechts een halfslachtige poging de kloof tussen moderniteit en religiositeit te overbruggen. Ja, hij koestert zelfs een zekere weerzin tegen liberale theologen, omdat zij blijven steken in vage verhalen die geen enkel houvast bieden. Wie niet langer het traditionele godsbeeld van jodendom, christendom en de islam aanhangt – persoonlijk, almachtig, algoed en geďnteresseerd in het wel en wee van mensen – is in zijn ogen atheďst. Tussen religieuze orthodoxie en atheďsme is er in zijn ogen geen middenweg. In het themanummer van Civis Mundi Religie na 11/9 (4, 2002) lichtte hij zijn weerzin tegen die vrijzinnig-religieuze denktraditie nader toe onder de paradoxale en intrigerende titel: God houdt niet van vrijzinnigheid. Een ander geluid liet hij vorig jaar echter horen naar aanleiding van de discussie over de Deense spotprenten van de profeet Mohammed en de vraag hoeveel ruimte er nog blijft voor godsdienstkritiek. Die kritiek acht hij namelijk hard nodig om orthodox-religieuze geloofsopvattingen om te buigen in vrijzinnige. Dit themanummer van Civis Mundi handelt over vrijzinnigheid als modern religieus alternatief. De auteurs met verschillende religieuze achtergrond gaan nader in op de actuele problemen en perspectieven van de vrijzinnigheid. Belangrijk thema in dit verband is ook de vraag of er behoefte is aan een platform waarop vrijzinnigen van verschillende levensbeschouwelijke richtingen met elkaar in gesprek kunnen komen om elkaars problemen en ervaringen uit te wisselen en de vrijzinnigheid meer een gezicht te geven als antipode van religieus en seculier fundamentalisme. INHOUD Spirituele achtergronden S.W. Couwenberg Vrijzinnigheid als modern religieus en politiek alternatief – problematiek en perspectief L. Abicht Naar een oecumene van vrijzinnigen M.B. ter Borg Vrijzinnigheid als mentaliteit: De heersende manier van denken in Nederland A. Lascaris Vrijzinnigheid op weg op te gaan in 'algemene' religiositeit? L. Laeyendecker Een platform voor vrijzinnigheid? A. van der Meiden Communicatieproblematiek van de vrijzinnigheid R.M. Nepveu Hoe de impasse van vrijzinnigheid te doorbreken? D. Pels Vrijzinnigheid als politiek alternatief: naar een nieuwe Vrijzinnig Democratische Bond L. Thooft Nieuwe spiritualiteit is overal Chr. Doude van Troostwijk Vrijzinnigheid aan zet - De noodzaak van een vrijzinnig platform Nieuwe literatuur S.W. Couwenberg Fluiten in het donker H.R. Vincent Atheďsme en geloof in God. Een oude vete in moderne verpakking S.W. Couwenberg Terugreis naar katholiekverleden A. de Bruin Het land van Drees S.W. Couwenberg Busken Huet – het tragische leven van een groot letterkundige. |
Prijs: € 6.50

